اسلام مکتب معتدل

اسلام مکتب معتدل
از آنجا که عدالت از اهداف اساسى بعثت پیامبران است، در دین محمّدى که خاتم آنهاست اجراى عدالت در جامعه بشرى هدف اصلى است و در آیات و روایات در سیره عملى رسول اکرم(ص) و اهل بیت او نیز اجراى عدالت به صورت اصلى بنیادین مطرح گشته و مورد تأکید بسیارى قرار گرفته است. رابطه انسان با خداوند، با خویشتن، با محیط پیرامون و نیز با انسان هاى دیگر، هر کدام ویژگى و مقوله خاصى است و داراى قلمرو و اعمالى مى باشد ولى همه در صورت رعایت عدالت شکل درستى بخود مى گیرند. در واقع هر عملى که امکان دارد از انسان سر بزند و یا لازم باشد که انجام بگیرد از این چهار قلمرو بیرون نمى باشد و بنابراین مى توان گفت که همگى اصول شرایع و آیین ادیان آسمانى در عدل و احسان خلاصه مى گردد و این دو، جوهر همه احکام و تعالیم آسمانى است. ابومالک مى گوید به امام سجاد(ع) عرض کردم مرا از دین خدا آگاه کن، امام فرمود همه تعالیم دین، حق گویى، داورى طبق عدالت و وفاى به عهد است. همه دین خدا همین هاست.
در اسلام تمامى پست هاى حسّاس را به افراد عادل واگذار مى کنند، در قضاوت، امامت جمعه و جماعت، عدالت شرط اساسى است، مرجع تقلید، رهبرى و مسؤول بیت المال باید عادل باشند، در مسایل خانواده و بحث هاى حقوقى و روابط بین دو زوج نیز به عدالت تأکید مى گردد و در واقع اسلام اهمیت خاصى به عدالت داده و آن را در تاروپود جامعه و در مسایل حقوقى، اجتماعى، خانوادگى و اقتصادى، شرط اساسى دانسته است.
اصولاً اسلام مکتب اعتدال است و امّت اسلامى امّتى معتدل هستند، نظام آن عادلانه است. خداى تعالى عادل است و عدل از صفات کمال اوست و خداوند عالم همه صفات کمال را دارا مى باشد و نیز کراراً در کلام خود عدل را ستوده و ظلم را نکوهش مى کند و مردم را به عدالت امر نموده و از ظلم نهى مى کند: «انّ اللّه لایظلم مثقال ذرّةٍ؛ خدا به اندازه ذرّه اى به کسى ستم نمى کند و :ولا یظلم ربّک احداً؛خداوند به هیچ موجودى ستم نمى کند.» علامه طباطبایى مى نویسد: خداى متعال عادل است زیرا عدالت در حکم یا در اجراء آن این است که استثنا و تبعیض برندارد و در مواردى که مشمول حکم هستند بطور یکنواخت ثابت شود و در مواردى که قابل اجراست به طور یکنواخت به اجرا درآید.
عدالت الهى که زیربناى عدالت اجتماعى است، در طول تاریخ در مسیر تحریف قرار گرفته است. مکتب تشیع که جلوه گاه اسلام راستین است وقتى مشاهده نمود این عدالت به صورت خطرناکى و بر خلاف موازین علمى توجیه مى گردد و عدّه اى، جنایات ستمگران را با مطرح کردن اصل جبر به حساب خدا مى گذارند و اسلام وسیله اى براى موجّه نمودن بیدادگرى هاى زمامداران گردیده است، براى جلوگیرى از این تحریف و نابودى، عدالت خداوند را به عنوان یکى از اصول بنیادى اسلام اعلام کرد بدین معنا که اسلام بدون عدل، دیگر اسلام نیست و انکار عدل در واقع مساوى انکار اسلام است: البته از روایات برمى آید که شیعیان از زمان ائمه اطهار(ع) هموزن توحید براى اعتقاد و به عدل ارزش قائل بوده اند و این دو اصل را حساس ترین ارکان اسلام دانسته اند.

حقوق بشر...